Η 24η Ιουνίου στην Βενεζουέλα άρχισε όπως κάθε χρόνο με τις καθιερωμένες επίσημες τελετές προς τιμή της μάχης του Καραμπόμπο. Στις 6 το πρωί κυβερνητική αντιπροσωπεία συνοδεία σπουδαστών της στρατιωτικής ακαδημίας αφού κατέθεσε λουλούδια στη σαρκοφάγο του Μπολιβάρ έκαναν έπαρση της σημαίας μπροστά στο Εθνικό Πάνθεον και στο Μαυσωλείο του Απελευθερωτή. Δεν ήταν μοναχά η ψιλή βροχή και ο συννεφιασμένος ουρανός που μετέδιδαν ένα αίσθημα μελαγχολίας. Παρά τις πομπώδεις εκφράσεις των κυβερνητικών μηνυμάτων, τόσο στις εκδηλώσεις στην πρωτεύουσα όσοι και σε εκείνη στο Εθνικό Μνημείο στο πεδίο της μάχης που παραβρέθηκε η προσωρινή πρόεδρος Ροντρίγκεζ, ποτέ τα τελευταία χρόνια από τότε που επικράτησε η λεγόμενη µπολιβαριανή επανάσταση, η αντίθεση ανάμεσα στους όρκους για την ανεξαρτησία της χώρας και την πραγματικότητα δεν υπήρξε μεγαλύτερη.
Η νίκη στην σαβάνα του Καραμπόμπο, περίπου 150 χιλιόμετρα δυτικά του Καράκας άνοιξε τον δρόμο για την ανεξαρτησία. Πριν 205 χρόνια, στις 24 Ιουνίου του 1821 οι δυνάμεις του Σιμόν Μπολιβάρ κατατρόπωσαν τους Ισπανούς βασιλικούς και πέντε ημέρες αργότερα στις 29, ο Μπολιβάρ έμπαινε θριαμβευτικά στο Καράκας. Στη συντακτική συνέλευση της Κούκουτα λίγους μήνες αργότερα ψηφίστηκε το νέο σύνταγμα και εκλέχτηκε πρώτος πρόεδρος της Μεγάλης Κολομβίας. Στα χρόνια της ανόδου του Τσαβισμού η επέτειος της μάχης ήταν ευκαιρία για μαζικές λαϊκές εκδηλώσεις υποστήριξης στον στρατό ως υπερασπιστή της ανεξαρτησίας ενώ ο ίδιος ο Τσάβες συνήθιζε να επαναλαμβάνει με νόημα πως η μάχη του Καραμπόμπο δεν έχει τελειώσει. «Το Καραμπόμπο εξακολουθεί να αντηχεί στις πεδιάδες και σε όλη αυτή τη γη. Βρισκόμαστε στη μέση της μάχης για την Ανεξαρτησία και ο Μπολιβάρ συνεχίζει να προχωρά μπροστά και να μας συνεπαίρνει » είχε πει σε μια ομιλία του.
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες και το αίσθημα της διάψευσης πολλοί Βενεζουελάνοι εκμεταλλεύτηκαν την κρατική αργία που συνδυάστηκε και με μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή. Στις κεντρικές και παράκτιες περιοχές ιδιαίτερα, μεταξύ αυτών την Λα Γκουάιρα, την Μιράντα και αλλού από το προηγούμενο βράδυ είχαν ξεκινήσει οι εκδηλώσεις προς την τιμή του Άγιου Ιωάννη του Βαπτιστή οι οποίες κορυφώνονται με μουσικές και χορευτικές πομπές στις οποίες η θρησκεία συναντά την αφρό-βενεζουελάνικη λαϊκή κουλτούρα. Έτσι αρκετοί εργαζόμενοι βρήκαν την ευκαιρία για ξεκούραση, οικογενειακές συναντήσεις και βόλτες στους δρόμους μέχρι το απόγευμα που έγινε ξαφνικά το κακό. Ήταν λίγο μετά τις έξι, όταν ύστερα από ένα υπόκωφο βουητό σείστηκε η βόρεια Βενεζουέλα δύο φορές σε διάστημα λιγότερο από ένα λεπτό. Ένας σπάνιος δίδυμος ισχυρός σεισμός, 7,2 και 7,5 Ρίχτερ, προκάλεσε ανυπολόγιστες καταστροφές θάβοντας κάτω από τα ερείπια χιλιάδες ανθρώπους. Μέχρι σήμερα οι καταγραμμένοι νεκροί είναι 3.800, οι τραυματίες 16.000 και πιο πολλοί αγνοούνται ακόμη. Περισσότερες από 15 χιλιάδες οικογένειες αναγκάστηκαν να εκτοπιστούν. Η μάχη των σωστικών συνεργείων με τον χρόνο ήταν άνιση. Εκτός από τις συμβολικές, υποκριτικές και ιδιοτελείς «βοήθειες» με λίγες εξαιρέσεις η Βενεζουέλα έμεινε αβοήθητη, λαβωμένη ήδη από μια μακρά περίοδο οικονομικών κυρώσεων και ασφυκτικού αποκλεισμού από τους εγκληματίες της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών. Αντίθετα ένα αίσθημα αλληλεγγύης κατέκλυσε τους λαούς όλου του κόσμου, ιδιαίτερα αυτούς στην Λατινική Αμερική που γνωρίζουν καλά ποιοι είναι οι κοινοί εχθροί και οι αληθινοί φίλοι.
Η γη κλαίει επειδή έχει μνήμη! Ο διπλός σεισμός κτύπησε το Καράκας και την παράκτια ζώνη, κυρίως τις πολιτείες Αράγκουα, Καραμπόμπο, Φαλκόν, Λα Γκουάιρα, Μιράντα και τις γύρω περιοχές. Η σκέψη πολλών έτρεξε στο μακρινό παρελθόν, τότε που μια παρόμοια καταστροφή συνέβη και πάλι σε μια κρίσιμη στιγμή για την ανεξαρτησία της χώρας. Στις 26 Μαρτίου 1812, ένας σφοδρός σεισμός έπληξε την Βενεζουέλα, πιο πολύ την πόλη του Καράκας, αφήνοντας την κατεστραμμένη με χιλιάδες νεκρούς. Στην πρωτεύουσα, τα δύο τρίτα του πληθυσμού έχασαν τη ζωή τους και στη Λα Γκουάιρα, οι μισοί κάτοικοι θάφτηκαν στα ερείπια. Ορισμένοι μίλησαν τότε για θεϊκή τιμωρία γι αυτούς που σήκωσαν το ανάστημα τους στην ευλογημένη από την καθολική εκκλησία Ισπανική κυριαρχία. Ανάμεσα στα ερειπωμένα σπίτια, τους κατεστραμμένους δρόμους, την καμένη γη και τους άντρες και τις γυναίκες που είχαν πληγωθεί και απελπιστεί, ο Σιμόν Μπολιβάρ δεν έχασε ούτε το θάρρος ούτε την ψυχραιμία του. Σίγουρος για τον σκοπό του, απευθυνόμενος στον φιλοβασιλικό Χοσέ Ντομίνγκο Ντίαζ, έναν γιατρό πιστό στην Ισπανία που τον ρώτησε δηκτικά «Και τώρα τί ;» έστρεψε το βλέμμα του στον ορίζοντα και είπε με γαλήνια αλλά σταθερή φωνή: «Αν η φύση είναι ενάντια μας,τότε θα πολεμήσουμε εναντίον της!». Μετά τον σεισμό ακολούθησαν στρατιωτικές ήττες και η παράδοση του Φρανσίσκο Ντε Μιράντα στους Ισπανούς. Παρά την πτώση της πρώτης δημοκρατίας που γεννήθηκε στην κατεχόμενη από την Ισπανία Αμερική, ο Μπολιβάρ συνέχισε τον αγώνα για την απελευθέρωση.
Η κερκόπορτα που άνοιξαν οι πιο δεξιές και πρόθυμες για συμβιβασμούς μερίδες και παράγοντες του κυβερνητικού κόμματος, όταν οι Αμερικανοί αποφάσισαν να σφίξουν την θηλιά και οργάνωσαν την απαγωγή του Μαδούρο και της γυναίκας του στην αρχή του χρόνου, συμπλήρωσαν οι ανατροπές τους επόμενους μήνες. Στο όνομα του ρεαλισμού ακολουθήσανε μια πολιτική διαρκούς προσαρμογής στις αυτοκρατορικές απαιτήσεις και συνδιαλλαγής με την Ουάσιγκτον. Συμφώνησαν να παραδώσουν την διαχείριση των εσόδων από την πώληση του πετρελαίου, να ανοίξουν τον τομέα των εξορύξεων για επενδύσεις στις δυτικές πολυεθνικές και να προετοιμάσουν μια συμφωνία με το ΔΝΤ και τους δανειστές -ληστές, με στόχο όπως λένε να επαναφέρουν την Βενεζουέλα στις διεθνείς αγορές. Ξεκίνησαν σχέσεις με τον διοίκηση του αμερικάνικου στρατού στην περιοχή, του επέτρεψαν να διεξάγει ασκήσεις στο έδαφος της χώρας και ανέτρεψαν τον εξωτερικό προσανατολισμό. Έφτασαν στο σημείο να υποδεχθούν ισραηλινή στρατιωτική αντιπροσωπεία με το πρόσχημα της βοήθειας μετά τον σεισμό, ενώ η Βενεζουέλα από καιρό είχε διαρρήξει τις σχέσεις της με το σιωνιστικό κράτος. Παρ΄ όλες τις υποχωρήσεις οι Αμερικανοί όχι μόνο δεν αναθεωρούν το σχέδιο τους για μια ολοκληρωτική ανατροπή αλλά μετά τον σεισμό βρήκαν την ευκαιρία να προχωρήσουν πιο αποφασιστικά στην επεμβατική πολιτική τους. Ως «βοήθεια» έστειλαν πεζοναύτες, πλοία και αεροπλάνα σε λιμάνια και αεροδρόμια δήθεν μόνο για επιτήρηση και ανεφοδιασμό και διόρισαν με κυνισμό ως επικεφαλής της ανθρωπιστικής αποστολής ένα στρατιωτικό! Την ώρα που η χώρα χρειάζεται επειγόντως χρήματα για τα πρώτα μέτρα ανακούφισης των πληγέντων συνεχίζουν να παρακρατούν παράνομα την περιουσία της στο εξωτερικό. Με βάση τις αμερικάνικες κυρώσεις η Τράπεζα της Αγγλίας κρατά στο Λονδίνο περίπου 31 μετρικούς τόνους χρυσού η αξία των οποίων σήμερα ανέρχεται σε 4,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ και το ΔΝΤ Ειδικά Τραβηχτικά Δικαιώματα ύψους 5 δις. Στις ίδιες τις ΗΠΑ η Βενεζουέλα έχει 11 με 13 δισεκατομμύρια δολάρια περιουσία την οποία παρακρατούν με το έτσι θέλω οι Γιάνκηδες ληστές ενώ έχουν το θράσος να της υπόσχονται βοήθεια 300 εκατομμυρίων δολαρίων! Η χώρα έχει ανάγκη από 37 δισεκατομμύρια δολάρια τουλάχιστον, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του ΟΗΕ για έργα επισκευής των υποδομών και ανοικοδόμησης.
Από την άλλη πλευρά οι Αμερικανοί ενορχηστρώνουν σε συνεργασία με την φιλοδυτική δεξιά αντιπολίτευση εκστρατεία με σκοπό να αποδώσουν όλες τις πληγές του σεισμού και τα προβλήματα στην διαχείριση τους στις πολιτικές των Τσάβες και Μαδούρο. Συμπεριλαμβάνουν βέβαια μέσα και τους σημερινούς κυβερνητικούς με επικεφαλής τα αδέλφια Ροντρίγκεζ ( πρόεδρος και επικεφαλής Εθνοσυνέλευσης) συνεχίζοντας να αναζητούν διαδόχους τους. Ο αμερικανός πρέσβης Μπάρετ ήταν κάτι περισσότερο από σαφής σε πρόσφατη δήλωση του μετά τον σεισμό. «Ο πρόεδρος και ο υπουργός Ρούμπιο έχουν θέσει ένα σχέδιο τριών φάσεων (πολιτική σταθερότητα, οικονομική ανάκαμψη και θεσμική μετάβαση) για τη Βενεζουέλα, που παραμένει αμετάβλητο» είπε. Η αλήθεια βέβαια σχετικά με τους λόγους που η Βενεζουέλα βρίσκεται στην σημερινή δύσκολη οικονομική κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Μετά την υπογραφή της Εκτελεστικής Εντολής 13692 από την κυβέρνηση Ομπάμα το 2015, η οποία χαρακτήριζε την Βενεζουέλα ως μια «ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή», η χώρα έχει υποβληθεί σε μια διαρκή ανελέητη οικονομική πολιορκία που παραβιάζει κάθε διεθνή νόμο. Η αύξηση της πίεσης αυτής κατά την διάρκεια των δυο θητειών του Τραμπ (και του Μπάϊντεν) παρέλυσε την οικονομία της Βενεζουέλας με το πετρελαϊκό εμπάργκο και τους οικονομικούς αποκλεισμούς από τους οποίους καμία χώρα δεν μπορεί να μείνει αλώβητη, πόσο μάλλον μια που για μισό αιώνα βασίζονταν στις εξαγωγές πετρελαίου ώστε να καλύπτει όλα κυριολεκτικά τα έξοδα της. Εξαιτίας των κυρώσεων των ΗΠΑ, ο τομέας της υγείας δεν μπορεί να αποκτήσει υψηλής τεχνολογίας ιατρικό εξοπλισμό, ανταλλακτικά για τις γεννήτριες έκτακτης ανάγκης ή φάρμακα τραυμάτων από καταστροφές. Το σύστημα ηλεκτροδότησης της Βενεζουέλας έχει διαλυθεί επειδή απαγορεύεται στις διεθνείς εταιρείες να παρέχουν συντήρηση, τουρμπίνες, ή ανταλλακτικά. Το εμπάργκο στην κρατική εταιρεία πετρελαίου PDVSA και η απαγόρευση στην εισαγωγή διαλυτών και ανταλλακτικών για τα διυλιστήρια έχουν περιορίσει την ικανότητα κίνησης των βαρέων μηχανημάτων. Η λειτουργία των εκσκαφέων, των γερανών, και των ασθενοφόρων εμποδίζεται άμεσα από την έλλειψη επεξεργασμένων καυσίμων και ανταλλακτικών. Για το ποιος ευθύνεται για όλα αυτά οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Μέχρι τον περσινό Δεκέμβριο, πριν δηλαδή γίνει η Αμερικάνικη επέμβαση, τα δυτικά ΜΜΕ και η φιλοδυτική αντιπολίτευση υποστήριζαν ότι η πτώση στην παραγωγή πετρελαίου και στις εξαγωγές οφείλονταν αποκλειστικά στην ανικανότητα και την διαφθορά των κυβερνήσεων Μαδούρο και του προκατόχου του, Ούγκο Τσάβες. Αλλά μετά την κατάσχεση του πρώτου τάνκερ από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, οι εξαγωγές ακατέργαστου πετρελαίου εκτινάχθηκαν κατά 144 %, έχοντας αυξηθεί από τα 0,62 εκατομμύρια βαρέλια τον Ιανουάριο σε 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ως τα μέσα Ιουνίου. Εκείνο που άλλαξε στους έξι αυτούς μήνες δεν ήταν η δομή της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και οι δυνατότητες εξόρυξης άλλα η άρση κάποιων από τις κυρώσεις μέσω των λεγόμενων «εξαγωγικών αδειών» που δίνει η Ουάσινγκτον.
Ο σεισμός αποτελεί μια αιματοβαμμένη ευκαιρία για την κυβέρνηση Τραμπ. Μια ευκαιρία να προχωρήσει γρήγορα στον πλήρη οικονομικό έλεγχο της χώρας και των πλουτοπαραγωγικών πηγών της μέσα και από το πρόσχημα της ανοικοδόμησης, εκτοπίζοντας ανταγωνιστές, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη και επιβάλλοντας πολιτικές λύσεις. Για τον λαό της Βενεζουέλας ήρθε στην πιο ακατάλληλη στιγμή (αν και μια τέτοια καταστροφή ποτέ δεν έχει κατάλληλο χρόνο). Βρίσκεται στριμωγμένος και περιτριγυρίζεται από τσακάλια και ύαινες. Σε μια δύσκολη οικονομική και κοινωνική κατάσταση, με κλονισμένη την εμπιστοσύνη του στους κυβερνητικούς και βέβαια με την έλλειψη μιας επαναστατικής ηγεσίας. Αν και το παρελθόν δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις για το μέλλον μερικές φορές είναι χρήσιμο να το θυμάται κανείς. Το παράδειγμα του Μπολιβάρ που βρήκε την δύναμη να ξεπεράσει την καταστροφή του 1812 και να ηγηθεί ενός νέου κύκλου στους πολέμους της ανεξαρτησίας φθάνοντας μέχρι την νίκη του Καραμπόμπο είναι μια τέτοια περίπτωση. Δεν είναι τυχαίο πως πολλοί στην Βενεζουέλα έστρεψαν την σκέψη τους σε αυτό, όχι για να παρηγορηθούν αλλά για να πάρουν δύναμη.
Πηγές και προτάσεις
ΔΙΑΒΑΣΤΕ μια περιγραφή της μάχης του Καραμπόμπο
www.mincultura.gob.ve/noticias/24-de-junio-aniversario-de-la-batalla-de-carabobo/
και ένα σχετικό με το σεισμό του 1812 άρθρο στο αμερικάνικο Nation
www.thenation.com/article/world/simon-bolivar-venezuela-earthquake-greg-grandin/
Στο atheatoskosmosps.blogspot.com τα κείμενα συνήθως είναι εκτενέστερα εκείνων της έντυπης έκδοσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου