Ινδία, κίνημα «κατσαρίδων» | Νίκη της στιγμής ή κάτι μεγαλύτερο;

Η Ακάνσα Τσατουρβέντι ήθελε να σπουδάσει γιατρός. Σε πολύ μικρή ηλικία η οικογένεια της έφυγε από το χωριό στην πολιτεία της Μάντια Πραντές και μετακόμισε στην Ναγκπούρ για να έχει καλύτερο σχολείο. Ο πατέρας εγκατέλειψε τα χωράφια, έπιασε δουλειά μάγειρας , πούλησε την γη του όταν βρέθηκε σε δυσκολία και δανείστηκε για να πληρώσει τα δίδακτρα για την προετοιμασία της Ακάνσα. Η νεαρή τα πήγαινε καλά στα μαθήματα, μελετούσε ακατάπαυστα, κοιμόταν πολύ λίγο και συχνά ξεχνούσε να φάει για να πραγματοποιήσει το όνειρο της. Στις 3 Μάιου όταν γύρισε από τις εξετάσεις ήταν πολύ χαρούμενη. Πίστευε ότι τα είχε πάει αρκετά καλά για να εισαχθεί σε ιατρική σχολή. 

Λίγες ημέρες αργότερα η Εθνική Υπηρεσία Εξετάσεων ανακοίνωσε την ακύρωση τους και την επανάληψη εξαιτίας καταγγελιών για διαρροή των θεμάτων. Το Εθνικό Τεστ Επιλεξιμότητας με Εισαγωγικές Εξετάσεις (NEET-UG) είναι μια παν-ινδική ιδιαίτερα ανταγωνιστική εξέταση στην ύλη της Βιολογίας, Φυσικής και Χημείας για την εισαγωγή στις ιατρικές σχολές. Διεξάγεται σε 13 γλώσσες και καθορίζει τις εισαγωγές εκτός από τις Ιατρικές και Οδοντιατρικές, σε σχολές που διδάσκουν τα παραδοσιακά ινδικά συστήματα ιατρικής και σε πολλά συναφή προγράμματα υγείας σε δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα σε όλη τη χώρα, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες εξετάσεις εισαγωγής σε πανεπιστήμια στον κόσμο. Στα σχεδόν πέντε χιλιάδες εξεταστικά κέντρα παίρνουν μέρος τα τελευταία χρόνια περισσότεροι από δύο εκατομμύρια υποψήφιοι για λίγες αναλογικά θέσεις. Φέτος οι θέσεις στις 800 περίπου ιατρικές σχολές της χώρας ήταν 129.600 και οι υποψήφιοι έφτασαν τα 2,28 εκατομμύρια. «Δεν έχω το θάρρος να ξαναδώσω εξετάσεις» έγραψε η Ακάνσα στο σημείωμα που άφησε στο δωμάτιο της πριν αυτοκτονήσει. Η νεαρή είναι μια από τους τουλάχιστον 21 μαθητές που έδωσαν τέλος στην ζωή τους σε όλη την Ινδία όταν έμαθαν για την ακύρωση των εξετάσεων.

Το Τζαντάρ Μαντάρ στο Νέο Δελχί είναι το πρώτο από τα πέντε αστεροσκοπεία που κατασκεύασε το 1724 ο Μαχαραγιάς της Τζαϊπούρ. Το όνομα προέρχεται από σανσκριτικές και περσικές λέξεις που σημαίνουν «όργανα για τη μέτρηση της αρμονίας των ουρανών». Από το 1993 με κυβερνητική απόφαση ορίστηκε ως χώρος για συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Από τότε συχνά η «αρμονία των ουρανών» διαταράσσεται από τις λαϊκές αντιστάσεις οι οποίες απηχούν τις βαθιές διαιρέσεις και αντιθέσεις της ινδικής κοινωνίας. Ακριβώς αυτό έγινε και τώρα . Στην αρχή σχεδόν τίποτε δεν προμηνούσε την καταιγίδα. Στην αγανάχτηση για την αναξιοπιστία των εξετάσεων προστέθηκε η οργή για την δήλωση του πρόεδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ινδίας. Αποκάλεσε τους άνεργους νέους «κατσαρίδες» και «παράσιτα» ! Στην αρχή το διαδίκτυο κατακλύστηκε από διαμαρτυρίες και στην συνέχεια, στις 6 Ιουνίου, η διαδικτυακή οργή βγήκε στους δρόμους. Μια μικρή ομάδα νεαρών διαδηλωτών έστησαν μια σκηνή διαμαρτυρίας , κρέμασαν ένα πανό και έβαλαν σε λειτουργία μια μικροφωνική με σκοπό να διαμαρτυρηθούν. Σε αυτούς προστέθηκε ο Σόναμ Γουανγκτσούκ ένας βραβευμένος ακτιβιστής, εκπαιδευτικός από το Λαντάκ (ανατολικό Κασμίρ). Όταν τις επόμενες ημέρες άρχισαν να συρρέουν στον τόπο διαμαρτυρίας χιλιάδες νέοι , αρκετοί από τους οποίους είχαν ταξιδέψει από άλλες πολιτείες ήταν πλέον αργά για την φασιστική κυβέρνηση Μόντι. Μια προσπάθεια να τους αντιμετωπίσει με βία , όταν οι νέοι στις 20 Ιουλίου αποπειράθηκαν να διαδηλώσουν προς το κοινοβούλιο γύρισε μπούμερανγκ. Οι εικόνες των αστυνομικών να κτυπάνε με λάθι (μακριά μπαστούνια) και αυτές των τραυματισμένων διαδηλωτών δεν προξένησαν φόβο αλλά περισσότερο θυμό. Έφεραν και άλλες δεκάδες χιλιάδες στο Τζαντάρ Μαντάρ. Οι διαμαρτυρίες απλώθηκαν και σε άλλες πόλεις. Στο Μπιχάρ αστυνομικοί άνοιξαν πυρ τραυματίζοντας μαθητές. Ο Μόντι και οι υπουργοί του τα «χρειάστηκαν»! 

Η ακύρωση των εξετάσεων δεν ήταν παρά μόνο η αφορμή και η κοινωνική πίεση για μόρφωση και ίσες εκπαιδευτικές ευκαιρίες μια μόνο πτυχή των εκρηκτικών αντιθέσεων και μεγάλων μεταβολών της ινδικής κοινωνίας. Στα 13 χρόνια πρωθυπουργικής θητείας του Μόντι η εκπαιδευτική πολιτική χαρακτηρίστηκε από την μείωση των δημόσιων δαπανών, την επέκταση της ιδιωτικοποίησης και την επιδίωξη επιβολής της αντιδραστικής ιδεολογίας του ινδουιστικού εθνικισμού. Από τότε που ανέλαβε το 2014, ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Παιδείας ως ποσοστό του εθνικού προϋπολογισμού, έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό. Η χρηματοδότηση για τα πανεπιστήμια και την έρευνα έχει μειωθεί επίσης. Ολόκληρο το σύστημα εξετάσεων ανατίθεται σε ιδιώτες εργολάβους. Τόσο ο αριθμός των ιδιωτικών σχολείων όσο και οι μαθητές σε αυτά αυξάνονται σε βάρος των δημόσιων σχολείων. Το 2023, συνολικά 8.207 δημόσια σχολεία έκλεισαν μόνο στη Βεγγάλη. Υπολογίζεται πως 90.000 δημόσια σχολεία έχουν κλείσει σε όλη τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Αντίθετα ο ρυθμός ανάπτυξης των ιδιωτικών σχολείων τα τελευταία δέκα χρόνια είναι πάνω από 15%. Σήμερα, το 22,5% του συνόλου των σχολείων στην Ινδία είναι ιδιωτικά. Η σχολική εγκατάλειψη, αποτέλεσμα της φτώχειας, των άνισων ευκαιριών και του υψηλού κόστους με το οποίο επιβαρύνονται οι οικογένειες αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Από το κρατικό σχολικό σύστημα της Ινδίας λείπουν 10 εκατομμύρια εκπαιδευτικοί με αποτέλεσμα ιδιαίτερα στην ύπαιθρο τα σχολεία να υπολειτουργούν ή να κλείνουν. Οι εξετάσεις για τα Πανεπιστήμια, το ακριβό σύστημα προετοιμασίας και το κόστος σπουδών οδηγούν πολλούς νέους και τις οικογένειες τους να δανείζονται με επαχθείς όρους. Οι σχολές προετοιμασίας έχουν μετατραπεί σε μια τεράστια βιομηχανία εκμετάλλευσης και συνεργάζονται επικερδώς με τράπεζες για την παροχή φοιτητικών δανείων. Οι φτωχοί Ινδοί δεν μπορούν ούτε να σκεφτούν να στείλουν τα παιδιά τους σε αυτά τα φροντιστήρια. Οι χαώδεις κοινωνικές ανισότητες αναπαράγονται και διευρύνονται μέσα σε ένα βαθιά ταξικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αξίζει να σημειωθεί επίσης η σαφής διαφορά μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών: ενώ το 66% των παιδιών στις αγροτικές περιοχές φοιτούν σε δημόσια σχολεία, περισσότερο από το 51% των παιδιών στις αστικές περιοχές φοιτούν σε ιδιωτικά, μη επιδοτούμενα σχολεία. Η τάση είναι ακόμη πιο έντονη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπου, σύμφωνα με την Έκθεση Πανινδικής Έρευνας για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (AISHE), το 75% των ιδρυμάτων (που αντιπροσωπεύουν το 65% των φοιτητών) ήταν ιδιωτικά το 2020. Η ψηφιοποίηση, η χρήση της αγγλικής γλώσσας και η απαραίτητη χρήση των υπολογιστών προσθέτουν επιπλέον εμπόδια στα παιδιά των κατώτερων τάξεων για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός ανταγωνιστικού εκπαιδευτικού συστήματος. Αποτέλεσμα, σχεδόν το 65% των νέων Ινδών να εγκαταλείπουν το σχολικό σύστημα μετά τη δέκατη τάξη και περισσότεροι από τους μισούς μετά την όγδοη τάξη! Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση 8,9 εκατομμύρια νέοι στην ηλικιακή ομάδα 15-29 ετών « δεν σπουδάζουν, δεν εργάζονται ούτε λαμβάνουν εκπαίδευση». Οι αυτοκτονίες νεαρών μαθητών και φοιτητών έχουν γίνει επιδημία τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία που Εθνικού Γραφείου Εγκληματολογικών Αρχείων (NCRB) αυξήθηκαν από 8.068 το 2014 σε 14.488 το 2024, δηλαδή κατά περίπου 80%. Μετά τα οικογενειακά προβλήματα, η αποτυχία στις εξετάσεις καταγράφεται ως η κυριότερη αιτία των αυτοκτονιών. 

Οι οργισμένοι νέοι που συγκεντρώθηκαν στο Τζαντάρ Μαντάρ ζήτησαν επίμονα την παραίτηση του υπουργού Παιδείας και το πέτυχαν. Αν και όπως είναι γνωστό υπουργοί μπορεί να βρεθούν εύκολα για να προωθήσουν την ίδια πολιτική και ο Μόντι δεν δίστασε στο τέλος να τον ξεφορτωθεί, ο Νταρμέντρα Πραντάν δεν ήταν τυχαίο πρόσωπο. Ο μακροβιότερος υπουργός Παιδείας υπήρξε βασικός κρίκος στην υλοποίηση της εκπαιδευτικής ατζέντας της οργάνωσης Ραστρίγια Σουαγιαμσεβάκ Σανγκ (RSS) μιας εθνικιστικής ινδουιστικής οργάνωσης που είναι ο ιδεολογικός καθοδηγητής του κυβερνητικού κόμματος και του Μόντι. Πολιτικές θρησκευτικών και γλωσσικών διακρίσεων, προώθησης της ινδουιστικής θρησκείας στα εκπαιδευτικά προγράμματα και υπεράσπισης του συστήματος των καστών εφαρμόστηκαν συστηματικά τα τελευταία χρόνια μέσα στην εκπαίδευση. Η αποχώρηση του Πραντάν είναι ένα δυνατό χαστούκι στους φορείς της ινδουιστικού αντιδραστικού εθνικισμού. 

Το λεγόμενο Κόμμα του Λαού των Κατσαρίδων που ξεκίνησε ως διαδικτυακή αντίδραση στην προκλητική δήλωση του ανώτατου δικαστή και πολύ γρήγορα συσπείρωσε χιλιάδες νέους στους δρόμους υπενθύμισε και πάλι το μεγάλο κενό πολιτικής εκπροσώπησης της απόκληρης Ινδίας. Με αιτήματα όπως διαφάνεια, αξιοκρατία, λογοδοσία και περιορισμό του ελέγχου των ΜΜΕ από τα μεγάλα εταιρικά συμφέροντα δεν μπορεί να εκφράσει ουσιαστικά τις ανάγκες των νέων , των ανέργων και βέβαια των εργατών και των αγροτών για βαθιές κοινωνικές αλλαγές. Γι αυτό ύστερα από τον αναγκαστικό ελιγμό του Μόντι με την παραίτηση του Πραντάν ο ηγέτης του «κόμματος» κήρυξε την λήξη της κινητοποίησης. Από την άλλη βέβαια ο Ινδός πρωθυπουργός για δεύτερη φορά τα τελευταία χρόνια ( η πρώτη ήταν απέναντι σε μια μεγάλη αγροτική κινητοποίηση που πέτυχε την απόσυρση ορισμένων νόμων) αναγκάστηκε να υποκύψει σε αίτημα μιας λαϊκής κινητοποίησης. Είναι σίγουρο πως στην συνέχεια θα επιχειρήσει να αντιστρέψει το κλίμα και να περάσει στην αντεπίθεση . Σε ομιλία του στις 15 Αυγούστου μπροστά στο Κόκκινο Φρούριο στο Δελχί για την 80η επέτειο της Ανεξαρτησίας έδειξε ποιους θέλει να εκδικηθεί : «Έχουμε καταφέρει να εξαλείψουμε τους ένοπλους Ναξαλίτες στα δάση και να απελευθερώσουμε τη χώρα από αυτήν την κρίση. Αλλά ενώ οι ένοπλοι Ναξαλίτες έχουν εξαφανιστεί, οι διανοούμενοι Ναξαλίτες («Ντιμάγκι Ναξαλίτες» τους αποκάλεσε) εξακολουθούν να αναζητούν ευκαιρίες για να διαδώσουν τη βία και την αναρχία στην κοινωνία, καταφεύγοντας σε διάφορες τακτικές για να παραπλανήσουν τους ανθρώπους. Αυτοί οι διανοούμενοι Ναξαλίτες πρέπει να εντοπιστούν, πρέπει να απομονωθούν και η νέα γενιά της χώρας πρέπει να συνδεθεί με το κυρίαρχο ρεύμα της οικοδόμησης του έθνους». Μάταιος κόπος ! Όσο και να προσπαθεί ο ηγέτης της Ινδίας να προβληθεί ως υπερασπιστής της προόδου και να δαιμονοποιεί τους κομμουνιστές , η ζωή θα δείξει πως ο πραγματικός του εχθρός είναι η πλειοψηφία της ινδικής κοινωνίας.

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Επαναστατικού Φοιτητικού Μετώπου (RSF) αφού χαρακτηρίζεται μεγαλειώδης η κινητοποίηση η οποία – όπως γράφει- αξιοποίησε την μεγάλη εφεδρεία της λαϊκής οργής που υποβόσκει, τονίζεται: “ Όμως οι κινητοποιήσεις από μόνες τους δεν μετασχηματίζουν τις πολιτικές δομές. Κερδίζουν στιγμές: Οι οργανώσεις διεξάγουν τον μακροχρόνιο αγώνα για θεσμούς, πολιτική εξουσία και καθοδήγηση της κοινωνίας. Αν αυτή η εξέγερση πρόκειται να σημαίνει κάτι παραπάνω από την παραίτηση ενός υπουργού, θα πρέπει να γίνει το σημείο από όπου θα προκύψουν ισχυρότερες, πλατύτερες και βαθύτερα ριζωμένες οργανώσεις. Διαφορετικά, η σημερινή νίκη θα παραμείνει μόνο ένα επεισόδιο. Η ιστορία απαιτεί να αποτελέσει την αρχή του τέλους του ινδουιστικού φασισμού»! 

Πηγές και προτάσεις

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ένα χρονικό της κινητοποίησης

https://www.jamhoor.org/read/gen-z-revolution-the-india-chapter

και ένα άρθρο του Ανάντ Τελτούμπντε για την ομιλία Μόντι και τους «Ντιμάγκι Ναξαλίτες»

https://thewire.in/politics/modis-dimagi-naxal-remark-is-an-attempt-to-frame-the-next-wave-of-youth-dissent-as-anti-national







Στο atheatoskosmosps.blogspot.com τα κείμενα συνήθως είναι εκτενέστερα εκείνων της έντυπης έκδοσης