Κοινωνικό κέντρο Ασκατασούνα | Σκιές πάνω από το Τορίνο

Διαβολεμένη σύμπτωση ή κάτι άλλο που πρέπει να τύχει προσοχής και μελέτης; Ο Τορινέζος συγγραφέας και ιστορικός Στέφανο Γκαρθάρο είναι κατηγορηματικός σχετικά με την αστυνομική επιχείρηση καταστολής και έξωσης σε βάρος του κοινωνικού κέντρου Ασκατασούνα. « Ο χρόνος της επίθεσης ήταν στρατηγικά προκαθορισμένος!»

Η 18η Δεκεμβρίου για το Τορίνο είναι μια ημερομηνία με ιδιαίτερο συμβολισμό. Τέτοια μέρα το 1922, λίγο πριν το μεσημέρι, 400 squadristi (φασίστες πολιτοφύλακες, γνωστοί και ως μελανοχίτωνες) εισέβαλλαν στο κέντρο των αναρχικών σιδηροδρομικών «Κάρλο Μαρξ» στην γειτονιά «Μπαριέρα της Νίκαιας» και στην συνέχεια επιτέθηκαν στο Εργατικό Επιμελητήριο στην Κόρσο Σικάρντι εγκαταλείποντας το στις φλόγες. Ήταν η έναρξη των αντιποίνων για τον θάνατο δύο φασιστών στην διάρκεια επίθεσης που επιχείρησαν σε βάρος ενός κομμουνιστή εργάτη. Ο τραμβαγέρης Φραντσέσκο Πράτο αμυνόμενος, αν και τραυματισμένος, μπόρεσε να τους εξουδετερώσει. Από τον Οκτώβριο του 1922 στο Τορίνο αλλά και στην υπόλοιπη χώρα είχε επεκταθεί το κύμα της φασιστικής τρομοκρατίας, ύστερα από την νικηφόρα πορεία του Μουσολίνι στην Ρώμη και την αναρρίχηση του στην θέση του πρωθυπουργού. Οι δύο επιθέσεις σήμαναν την έναρξη ενός τριήμερου αιματηρού πογκρόμ σε εργατικές γειτονιές με στόχους συνδικαλιστές εργάτες , κομμουνιστές, σοσιαλιστές και αναρχικούς. Αρκετές εργατικές λέσχες πυρπολήθηκαν και τα κεντρικά γραφεία της εφημερίδας Ορντινε Νουόβο καταστράφηκαν . Μεταξύ των θυμάτων ήταν ο δημοτικός σύμβουλος Κάρλο Μπερούτι, εργάτης σιδηροδρόμων, και ο γραμματέας της Ομοσπονδίας Μεταλλουργών (FIOM) στο Τορίνο, ο αναρχικός Πιέτρο Φερέρο, του οποίου το σώμα βρέθηκε κάτω από το άγαλμα του Βιτόριο Εμανουέλε Β', μέσα σε μια λίμνη αίματος. Συνολικά δολοφονήθηκαν 14 αντιφασίστες , σοσιαλιστές, κομμουνιστές και αναρχικοί και πολλοί τραυματίστηκαν. Επικεφαλής της «σφαγής του Τορίνο» ήταν το πρωτοπαλίκαρο των φασιστικών ομάδων Πιέρο Μπραντιμάρτε με τις ευλογίες του Τσέζαρε Ντε Βέκι, μέλους της φασιστικής τετραρχίας και μετέπειτα κυβερνήτη των Δωδεκανήσων.

Ήταν ξημερώματα της 18ης Δεκεμβρίου 2025 όταν ξεκίνησε η αστυνομική επιχείρηση εισβολής και εκκένωσης της Ασκατασούνα στην Κόρσο Ρετζίνα Μαργκερίτα 47. Στην εισβολή συμμετείχαν καραμπινιέροι, δημοτικοί αστυνομικοί, αξιωματικοί της DIGOS και στελέχη της Οικονομικής Αστυνομίας. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις έξι άτομα βρέθηκαν μέσα, το κτίριο εκκενώθηκε, οι πόρτες χτίστηκαν και διακόπηκε η παροχή νερού. Τριγύρω εγκαταστάθηκαν αστυνομικές φρουρές και μεταλλική περίφραξη. Όταν εκατοντάδες διαδηλωτές την επόμενη ημέρα επιχείρησαν να πλησιάσουν αντιμετωπίστηκαν με δακρυγόνα , ρόπαλα και αντλίες νερού. Οι αντιδράσεις δεν σταμάτησαν τις επόμενες ημέρες στις οποίες συμμετείχαν χιλιάδες Τορινέζοι καταγγέλλοντας τις φασιστικές πρακτικές της κυβέρνησης Μελόνι, την αστυνομική καταστολή και το κυνηγητό σε βάρος στελεχών και μελών των κοινωνικών κινημάτων αντίστασης. Το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου με ραντεβού μπροστά στο Παλάτσο Νουόβο ξεκίνησε μια τεράστια διαδήλωση με κατεύθυνση την Ασκατασούνα . Η αστυνομία ξαναχτύπησε και οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν για ώρες. 

Κτισμένο στο τέλος του 19ου αιώνα το τετραώροφο που στέκει στην παλιά εργατογειτονιά Βανκίλια, λειτούργησε αρχικά ως φιλανθρωπικό ίδρυμα. Αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία του Δήμου, υπήρξε παιδικός σταθμός για να εγκαταλειφθεί στην συνέχεια. Κατελήφθη το 1996, ονομάστηκε Ασκατασούνα (ελευθερία στα Βασκικά) και από τότε μετατράπηκε σε ανοικτό κοινωνικό κέντρο στο οποίο γίνονταν συναυλίες, εργαστήρια, σεμινάρια και κοινωνικά συσσίτια. Λειτούργησε επίσης γραφείο στεγαστικής βοήθειας. Κατά καιρούς έγινε στόχος αστυνομικών ερευνών και φασιστικών επιθέσεων. Παρότι τελευταία υπήρξε συμφωνία με τον Δήμο του Τορίνο να παραμείνει κενό για να γίνουν εργασίες συντήρησης με σκοπό να συνεχίσει να λειτουργεί στο μέλλον ως κοινωνικό υποστηρικτικό κέντρο σε συνεργασία με τις δημοτικές υπηρεσίες. παρέμεινε στο στόχαστρο των κρατικών υπηρεσιών και των ακροδεξιών, θεωρούμενο ορμητήριο «παράνομων» και «τρομοκρατικών» δράσεων. Επανειλημμένα κατηγορήθηκε πως μέλη του κέντρου συμμετείχαν ενεργά στο κίνημα NO TAV (τρένο υψηλής ταχύτητας Τορίνο –Λυών) με πράξεις δολιοφθοράς των έργων στην κοιλάδα Σούσα. Το εντυπωσιακό κίνημα αλληλεγγύης και καταγγελίας της γενοκτονίας των Παλαιστίνιων που αναπτύχτηκε και στο Τορίνο και οι δράσεις σε βάρος της εφημερίδας Λα Στάμπα, της αεροναυπηγικής Λεονάρντο, των Μπέργκερ Κινγκ και Μακ-Ντόναλτς, η κατάληψη του εμβληματικού Μόλε Αντονελιάνα κ.λ.π. αποτέλεσαν το έναυσμα για ένα κύμα δεξιάς και ακροδεξιάς υστερίας ενάντια στην Ασκατασούνα. Υποδείχθηκε ως κέντρο συντονισμού βίαιων ενεργειών και ζητήθηκε επίμονα η ακύρωση της συμφωνίας με τον Δήμο με την εκκένωση του. Την ημέρα που εισέβαλε η αστυνομία ο κεντροαριστερός δήμαρχος Λορούσο ανακοίνωσε την ματαίωση της συμφωνίας ευθυγραμμιζόμενος με τις δηλώσεις περί αποκατάστασης της τάξης του Υπουργού Εσωτερικών Πιαντεντόζι από το ακροδεξιό κυβερνητικό κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας.

Από τις 25 Απριλίου 2024, επέτειο της απελευθέρωσης από τον φασισμό, η Ασκατασούνα απέκτησε νέα όψη. Ντύθηκε με σύμβολα ενάντια στον φασισμό , τον ρατσισμό, το σεξισμό και τον πόλεμο. Στα παράθυρα κρεμάστηκαν φωτογραφίες με μορφές- σύμβολα της πάλης ενάντια στον ναζισμό και τον φασισμό στην Ιταλία και στην Ευρώπη. Μεταξύ αυτών του Ντάντε Ντι Νάννι, του νέου παρτιζάνου ( μέλους των GAP) που σκοτώθηκε σε άνιση μάχη, όταν οι φασίστες και οι Γερμανοί τον Μάιο του 1944 ανακάλυψαν το κρησφύγετο του στο Τορίνο σε συνέχεια μιας αντιστασιακής επιχείρησης στην οποία πήρε μέρος. Όταν οι μπάτσοι εισέβαλλαν στην Ασκατασούνα έσπευσαν να καταστρέψουν με μανία αυτές τις φωτογραφίες . Το σκισμένο πανί με την μορφή του Ντάντε Ντι Νάννι κρέμονταν ακόμη όταν νεαροί διαδηλωτές συγκρούονταν στον δρόμο με τις αστυνομικές δυνάμεις τις πρώτες ώρες της εκκένωσης.

Η κυβέρνηση Μελόνι και τα κόμματα που την στηρίζουν με επικεφαλής τους νεοφασίστες και την Λέγκα στοχοποίησαν την Ασκατασούνα στα πλαίσια μιας επιχείρησης –ρεβάνς σε βάρος του μεγάλου μαχητικού κινήματος αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη που συγκλόνισε την χώρα επί μήνες και οδήγησε σε δύο πρωτοφανείς πανεθνικές διεθνιστικές απεργίες. Ξεκίνησαν εκατοντάδες διώξεις και ποινικές έρευνες , επιβλήθηκαν πρόστιμα χιλιάδων ευρώ σε βάρος διαδηλωτών από το Τορίνο μέχρι τη Μάσα Καράρα, την Μπολόνια, τον Τάραντα, το Μπέργκαμο, το Τρεβίζο και την Κατάνια. Το Τορίνο πρωταγωνίστησε σε αυτό το κίνημα. Περισσότεροι από 100.000 κατέβηκαν στους δρόμους στην απεργία της 3ης Οκτωβρίου 2025. Έτσι` καθόλου τυχαία εδώ κορυφώθηκε η επιχείρηση καταστολής με την σύλληψη του 47χρονου αιγυπτιακής καταγωγής ιμάμη Μοχάμεντ Σαχίν. Ο Σαχίν, ηγετική μορφή του κινήματος αλληλεγγύης και ορισμένοι άλλοι κατηγορήθηκαν πως συνέδραμαν οικονομικά την Χαμάς. Απειλήθηκε με απέλαση πριν ένα δικαστήριο την σταματήσει εν μέσω σφοδρών και μαζικών αντιδράσεων. 

Ούτε η Ασκατασούνα, ούτε οι αγωνιστές του NO TAV, ούτε το εντυπωσιακό κίνημα καταδίκης της γενοκτονίας των Παλαιστίνιων είναι οι αποκλειστικοί στόχοι της κυβέρνησης Μελόνι και του μπλοκ αστικών αντιδραστικών δυνάμεων που την στηρίζει. Η κυβέρνηση συνεργασίας των μεταλλαγμένων μετά-φασιστών, απογόνων του νεοφασιστικού Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος του Αλμιράντε ( αξιωματούχου προπαγάνδας της «δημοκρατίας του Σαλό», του τελευταίου φασιστικού καθεστώτος 1944-1945) με την δεξιά στα δύο χρόνια που κυβερνά έχει προχωρήσει αρκετά μακριά στην πολιτική εκφασισμού της δημόσιας σφαίρας . Οι επιθέσεις στα κοινωνικά κινήματα, στις εργατικές αντιστάσεις και απεργίες , στις διεθνιστικές δράσεις αλληλεγγύης και στους αντιφασίστες έχουν πολλαπλασιαστεί. Η σύλληψη και καταδίκη σε κατ΄ οίκο περιορισμό έξι νεαρών 16 και 17 ετών από το λύκειο Αϊνστάιν για αντιφασιστική δράση είναι μόνο μια χαρακτηριστική περίπτωση. Πλήθος διώξεων και καταδικαστικών αποφάσεων με φυλακίσεις ή εξοντωτικά χρηματικά πρόστιμα αντιμετωπίζουν αγωνιστές των κοινωνικών κινημάτων και συνδικάτα . Ένα τελευταίο παράδειγμα η απειλή φυλάκισης του καταδικασμένου σε κατ΄οίκο περιορισμό, Τζιόρτζιο Ροσέτο, παλιού μέλους της Ασκατασούνα και δραστήριου αγωνιστή του κινήματος NO TAV, για συνέντευξη που έδωσε και κατήγγειλε την εκκένωση. Ταυτόχρονα ολοένα και περισσότερο σκληραίνει το κατασταλτικό νομοθετικό πλαίσιο με ψήφιση δρακόντειων νόμων. «Το εργοστάσιο κατασταλτικών μέτρων της κυβέρνησης δουλεύει διπλή βάρδια !» έγραφε προχθές σε κεντρικό άρθρο της η κομμουνιστική ηλεκτρονική έκδοση «Contropiano», αναφερομένη στο νέο κυβερνητικό διάταγμα που ετοιμάζει ο επικεφαλής του Υπουργείο Εσωτερικών, Πιαντεντόζι. Το διάταγμα των 40 άρθρων περιλαμβάνει πιο σκληρές ποινές για παράνομες διαδηλώσεις, βαριές ευθύνες στους γονείς για τις πράξεις των ανήλικων παιδιών τους, ποινική ασπίδα για τους αστυνομικούς που βιαιοπραγούν ή πυροβολούν! και βέβαια κλιμάκωση του ανηλεούς κυνηγητού των μεταναστών. «Η Ιταλία μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε «αστυνομικό κράτος», συμπεραίνει το άρθρο. Είχε προηγηθεί την περασμένη Άνοιξη το πρώτο νομοθετικό διάταγμα το οποίο χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως η μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη επίθεση κατά του δικαιώματος της διαμαρτυρίας στην ιστορία της μεταπολεμικής Ιταλίας. Η εκστρατεία αυτή της κυβέρνησης Μελόνι η οποία έχει μια εντυπωσιακή διακομματική ανοχή, συνοδεύει και υποστηρίζει την πολιτική στρατιωτικοποίησης και πολεμικών προετοιμασιών της ιταλικής αστικής τάξης. Μια πολιτική που υπαγορεύει θεαματική αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών και συστηματική προσπάθεια ιδεολογικής χειραγώγησης και αποπροσανατολισμού των λαϊκών μαζών. 

Η άλλοτε πόλη-εργοστάσιο του Ιταλικού βορρά, η πόλη της συνάντησης του νεαρού Γκράμσι με το εργατικό κίνημα και τον κομμουνισμό, δεν έχει να «θυμάται» μόνο τις ημέρες της σφαγής του 1922 και του ανερχόμενου φασισμού. Η εργατική εξέγερση , γνωστή ως γεγονότα της πλατείας Στατούτο το 1962 με τις βίαιες συγκρούσεις εργατών, κυρίως μεταλλουργών, με την αστυνομία και την τριήμερη απεργία κόντρα στις συνδικαλιστικές ηγεσίες , αποτέλεσε το πρελούδιο των μεγάλων εργατικών αγώνων των επόμενων ετών. Προς τα πού θα πάει η ιστορική εξέλιξη σπρωγμένη από την κοινωνική πάλη ανάμεσα στις δυνάμεις που θέλουν να γυρίσουν την ανθρωπότητα σε καιρούς πόλεμου και φασισμού και την εργατική τάξη και τους λαούς που αντιστέκονται σε αυτήν την πισωδρόμηση ; Οι σκιές πάνω από το σύγχρονο Τορίνο δείχνουν διαφορετικούς δρόμους και ενδεχόμενα.

ΔΕΙΤΕ μια συλλογή φωτογραφιών από την κινητοποίηση της 20ης Δεκεμβρίου, www.famigliacristiana.it/foto-e-video/torino-corteo-per-askatasuna-si-comincia-con-le-famiglie-si-finisce-alla-guerriglia-j2w0xuy8 και μια παρουσίαση της ιστορίας των προσώπων που έντυσαν την πρόσοψη της Ασκατασούνα, infoaut.org/antifascismo-nuove-destre/contro-fascismo-sessismo-razzismo-e-guerra-ora-e-sempre-resistenza-siamo-sempre-qua

ΑΚΟΥΣΤΕ ένα κομμάτι του τραγουδιστή των γειτονιών του Τορίνο Errico Canta Male, για την Βανκίλια, www.youtube.com/watch?v=irLpAjWCIFU

Στο atheatoskosmosps.blogspot.com τα κείμενα συνήθως είναι εκτενέστερα εκείνων της έντυπης έκδοσης