Άλτενγκραμποβ, Γερμανία | Το χαμένο νεκροταφείο και οι Ουκρανοί λιποτάκτες

Από την απελευθέρωση των αιχμαλώτων του στρατοπέδου  στις 3 Μαΐου 1945

Ύστερα από 81 χρόνια αναζήτησης και 20 χρόνια από την πρώτη αποτυχημένη έρευνα, φέτος τον Αύγουστο έγινε γνωστή η ανακάλυψη του νεκροταφείου των 119 Πολωνών αιχμαλώτων πολέμου, (ανάμεσα τους πιθανόν και του Ταντέους Γκέμπεθνερ, ενός ήρωα της πολωνικής αντίστασης) στον πρώην γερμανικό στρατόπεδο με την κωδική ονομασία Στάλαγκ XI-A. Αυτό βρίσκονταν σε στρατιωτική περιοχή δίπλα στον οικισμό Άλτενγκραμποβ στο Ντέρνιτς της Σαξονίας – Άνχαλτ σε ένα τμήμα από ξηρά λιβάδια της Βόρειας Γερμανικής Πεδιάδας Το στρατιωτικό πεδίο άλλαξε πολλές φορές χρήση στην μακρά πολεμική ιστορία του από τα τέλη του 19ου αιώνα. Χώρος ασκήσεων για τον πρωσικό στρατό στην αρχή λειτούργησε ως κέντρο αιχμαλώτων στον Α’ Παγκόσμιο για να μετατραπεί αργότερα σε στρατόπεδο της Βέρμαχτ. Στην διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου υπήρξε το μεγαλύτερο στρατόπεδο αιχμαλώτων και καταναγκαστικής εργασίας έως τον Μάιο του 1945 που έφτασαν πρώτοι οι Αμερικανοί και την επόμενη ημέρα ο Κόκκινος Στρατός ο οποίος πήρε εν τέλει τον έλεγχο της περιοχής. Από το 1939 κρατήθηκαν εδώ περίπου 60 χιλιάδες αιχμάλωτοι από 13 χώρες, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν Σοβιετικοί στρατιώτες. Αρκετοί πέθαναν από τις κακουχίες, τις ασθένειες ή εκτελέστηκαν. Ανάμεσα τους και αρκετοί Πολωνοί που πιάστηκαν άλλοι τις πρώτες ημέρες του πολέμου και άλλοι όταν πνίγηκε στο αίμα το 1944 η εξέγερση στην Βαρσοβία. Σε αντίθεση με άλλες εθνότητες τα λείψανα δεν μεταφέρθηκαν στην πατρίδα τους. Η καταστροφή του στρατοπέδου και η χρησιμοποίηση της περιοχής ως πεδίο ασκήσεων του σοβιετικών στρατευμάτων δυσκόλεψε την ανακάλυψη των Πολωνών που δεν επέστρεψαν ποτέ από την αιχμαλωσία.

Ουλμ, Γερμανία | Οι νεκροί μιλούν! Ποιοι τους ακούνε;

Μαύροι μεταλλικοί σταυροί και μαρμάρινες πλάκες με ονόματα νέων. Στο κεντρικό νεκροταφείο της Ουλμ βορειοδυτικά της Στουτγκάρτερ Στράσσε, που απλώνεται σε έκταση 10 στρεμμάτων και άρχισε να λειτουργεί στα τέλη του 19ου αιώνα, σε ξεχωριστό τμήμα είναι θαμμένοι αρκετοί Γερμανοί στρατιώτες. 2.153 που έπεσαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και 423 στην διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου. Υπάρχουν επίσης τάφοι και μνημεία για νεκρούς προηγούμενων αιματηρών πολέμων, όπως αυτό του Γαλλοπρωσικού πολέμου του 1870/71. Θύματα όλοι τους του μιλιταρισμού, του ναζισμού και των ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών της γερμανικής αστικής τάξης. Η γενέτειρα του Αϊνστάιν, στην δυτική όχθη του Δούναβη, ανήκει στην Βάδη –Βυρτεμβέργη (η νέα Ουλμ στην ανατολική πλευρά είναι στην Βαυαρία), ιδρύθηκε στα μισά του 9ου αιώνα και πάντοτε αποτελούσε σύνορο, φρούριο και στρατιωτικό επίδικο. Στις 17 Δεκεμβρίου του 1944 υπέστη σφοδρό βομβαρδισμό από την αγγλική αεροπορία (400 αεροπλάνα έριξαν σχεδόν 100 χιλιάδες βόμβες) από τον οποίο μέσα σε μισή ώρα έχασαν την ζωή τους 700 κάτοικοι και 25 χιλιάδες έμειναν άστεγοι. Το μεγαλύτερο τμήμα της πόλης σχεδόν το 80% καταστράφηκε. Επιπλέον 2690 πολίτες της Ουλμ σκοτώθηκαν στα μέτωπα του Β’ Παγκόσμιου αρκετοί από τους οποίους αγνοούνται ή βρίσκονται θαμμένοι σε μαζικούς τάφους στην Ανατολή.

Αμβούργο, Γερμανία Το φάντασμα του πειρατή των φτωχών

 

Σε ένα από τα πράσινα κεντρικά πάρκα του Αμβούργου ορθώνεται επιβλητικά πάνω σε ένα βράχο το μεταλλικό άγαλμα του Klaus Stoertebeker, του θρυλικού πειρατή της Βόρειας Θάλασσας που αποκεφαλίστηκε μαζί με τους συντρόφους του το 1401, σε ηλικία τριάντα χρονών περίπου, με εντολή του δημάρχου της πόλης. Το Αμβούργο, για αιώνες το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι του ευρωπαϊκού βορρά, πριν το προσπεράσει το Ρότερνταμ, υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Χανσεατικής Ένωσης, μια ένωση των ισχυρών εμπορικών πόλεων στον βορρά και ο Klaus Stoertebeker μαζί με την οργάνωση του, τους Likedeelers αναδείχθηκε σε έναν τρομερό εχθρό των ισχυρών εμπόρων της εποχής. Οι Likedeelers, δηλαδή αυτοί που μοιραζόντουσαν με ισότητα την λεία τους και ο Stoertebeker, στο διάβα των αιώνων έμειναν στην μνήμη των ανθρώπων σαν υπερασπιστές των φτωχών και της δικαιοσύνης ενάντια στην αρπακτικότατα των πλούσιων που αναδύονταν ηγεμονικά μέσα από τα σκοτεινά χρόνια της φεουδαρχίας. Ο λαϊκός θρύλος μάλιστα επιμένει πως το ακέφαλο σώμα του Stoertebeker, περπάτησε για αρκετά μέτρα μπροστά από τους εβδομήντα περίπου παραταγμένους μελλοθάνατους συντρόφους του, πετυχαίνοντας να σώσει από την εκτέλεση όσους κατάφερε να προσπεράσει. Για τον τολμηρό πειρατή έχουν γραφτεί ποιήματα και λαϊκά τραγούδια, και γνωστές πανκ και heavy metal μπάντες έγραψαν πρόσφατα τραγούδια. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα ο θρυλικός πειρατής ξαναήλθε στο προσκήνιο με αφορμή μια ταινία και ένα ντοκιμαντέρ για την ζωή του και αρκετοί στην Γερμανία συνέδεσαν αυτήν την επαναφορά με την οικονομική κρίση και την ενστικτώδη ανάγκη των φτωχών και ανυπεράσπιστων να αναζητούν λαϊκούς ήρωες και ηγετικά υποδείγματα σε δύσκολους καιρούς.